Concernverklaring bij aanbestedingen
Een concernverklaring speelt bij beroep op moederbedrijven of andere concernonderdelen. Lees wanneer je hem nodig hebt en hoe je hem regelt.
Een concernverklaring is een ondertekende verklaring waarin een ander bedrijf uit jouw groep, bijvoorbeeld het moederbedrijf of een zusterbedrijf, toezegt dat het de middelen die jij nodig hebt voor de opdracht ook echt ter beschikking stelt. Je hebt hem nodig als je zelf niet aan alle geschiktheidseisen voldoet en daarvoor steunt op een ander onderdeel van je concern.
Je regelt hem intern, niet bij een instantie: er is geen loket, geen doorlooptijd en geen tarief. Wat er wel toe doet, is de timing. De concernverklaring moet in veel aanbestedingen al bij inschrijving worden meegestuurd en niet pas bij de bewijsmiddelencontrole, en er hoort bijna altijd een apart UEA van diezelfde partij bij.
Waarom een aanbestedende dienst hem vraagt
Aanbestedende diensten stellen geschiktheidseisen om te controleren of een inschrijver de opdracht aankan. In de praktijk gaat het om:
- een minimale jaaromzet of een bepaalde solvabiliteit;
- een of meer referentieprojecten die vergelijkbaar werk aantonen;
- beschikbaarheid van gecertificeerd personeel of specifiek materieel;
- een verzekering met een bepaalde dekking.
Voldoet jouw bv daar zelf niet aan, terwijl het moederbedrijf de omzet of de ervaring wel heeft, dan mag je daarop steunen. De Aanbestedingswet 2012 staat toe dat je je beroept op de bekwaamheid van andere ondernemingen, ongeacht de juridische aard van de band met die ondernemingen. Een concernrelatie is daar een voorbeeld van, maar ook een onderaannemer buiten je groep kan die rol vervullen.
De aanbestedende dienst moet dan wel kunnen vaststellen dat die partij zich ook echt bindt. Een organogram of een verwijzing naar de groepsstructuur is niet genoeg. Daarvoor is de concernverklaring, die je soms ook tegenkomt als garantieverklaring, beschikbaarheidsverklaring of verklaring beroep op derden.
Wanneer je een concernverklaring nodig hebt
Je hebt hem nodig in situaties als:
- je bent een dochteronderneming en haalt de omzeteis zelf niet, maar je moederbedrijf wel;
- je wilt referentieprojecten van een zusterbedrijf gebruiken om aan de ervaringseis te voldoen;
- je wilt personeel, materieel of certificering van een ander concernonderdeel inzetten;
- de aanbestedende dienst vraagt uitdrukkelijk om een verklaring zodra je steunt op de middelen van een derde, ook als die derde binnen je eigen groep valt.
Of het is toegestaan en in welke vorm, staat in het aanbestedingsdocument, meestal het beschrijvend document of de leidraad. Sommige aanbestedende diensten schrijven een eigen sjabloon voor, andere accepteren een vrij geformuleerde verklaring zolang de inhoud klopt. Gebruik altijd het voorgeschreven sjabloon als dat er is.
Twee regels die bepalen wat je moet regelen
Bij een beroep op een derde gelden twee regels die vaak worden gemist en die precies bepalen hoe zwaar de verklaring moet zijn.
Steun je op financiële draagkracht, dan mag hoofdelijke aansprakelijkheid worden geëist. Leen je omzet of solvabiliteit van je moederbedrijf, dan mag de aanbestedende dienst eisen dat die partij hoofdelijk aansprakelijk is voor de uitvoering van de opdracht. Dat is geen formaliteit: het betekent dat de opdrachtgever de moeder rechtstreeks kan aanspreken. Leg dat intern voor aan degene die tekent, en doe dat vóór de deadline.
Steun je op ervaring of vakbekwaamheid, dan moet die partij het werk ook echt doen. Je kunt ervaring niet los op papier inhuren. Gebruik je de referenties of de beroepsbekwaamheid van een ander concernonderdeel voor werkzaamheden waarvoor die ervaring vereist is, dan moet dat onderdeel dat deel van de opdracht daadwerkelijk uitvoeren. Zorg dus dat je inschrijving en je plan van aanpak dat ook laten zien.
Wat er in een concernverklaring moet staan
Er is geen wettelijk voorgeschreven format. In de praktijk komen deze elementen terug:
- naam, adres en KvK-nummer van de verklarende partij;
- naam, adres en KvK-nummer van de inschrijver;
- een precieze aanduiding van de aanbesteding, met het kenmerk of het TenderNed-nummer;
- welke eisen of middelen het betreft, zo specifiek mogelijk benoemd: welke omzeteis, welk referentieproject, welk personeel of materieel;
- de toezegging dat die middelen tijdens de looptijd van de opdracht daadwerkelijk ter beschikking staan;
- een aansprakelijkheidsbepaling, als de aanbesteding daarom vraagt;
- naam, functie, datum en handtekening van een bevoegd vertegenwoordiger van de verklarende partij.
Een te algemene verklaring is het grootste risico. "Wij staan garant voor alle verplichtingen van onze dochter" klinkt sterk, maar zegt niet welke eis wordt gedekt en wordt daarom niet altijd geaccepteerd. Sluit de tekst dus letterlijk aan op de eisen die je zelf niet haalt.
Concernverklaring, 403-verklaring en bankgarantie zijn niet hetzelfde
Deze drie worden regelmatig verward, vooral door accountants en juristen die minder vaak met aanbestedingen te maken hebben.
| Document | Waarvoor bedoeld | Wie geeft hem af |
|---|---|---|
| Concernverklaring | Aantonen dat een groepsonderdeel middelen ter beschikking stelt voor deze opdracht | Het groepsonderdeel zelf |
| 403-verklaring | Aansprakelijkheid van de moeder voor schulden van de dochter in het jaarrekeningenrecht | Het moederbedrijf, gedeponeerd bij de KvK |
| Bankgarantie | Zekerheid voor betaling of nakoming, meestal een contractvoorwaarde | Een bank |
Een 403-verklaring is dus geen vervanging van een concernverklaring. Hij is niet gekoppeld aan een specifieke opdracht en zegt niets over de terbeschikkingstelling van personeel, materieel of ervaring. Heb je er een, dan kun je hem als aanvullend bewijs meesturen, maar de aanbesteding vraagt om een verklaring die op déze opdracht ziet.
De relatie met het UEA
Steun je op een ander concernonderdeel, dan moet dat ook blijken uit het Uniform Europees Aanbestedingsdocument. In deel II geef je aan dat je een beroep doet op de draagkracht van een derde, en voor die derde vul je meestal een eigen UEA in, gericht op de uitsluitingsgronden en op het deel van de eisen waarop je steunt.
De concernverklaring is een aanvulling op dat UEA en geen vervanging ervan. Aanbestedende diensten controleren beide, en een ontbrekend UEA van de steunende partij leidt alsnog tot uitsluiting, ook als je verklaring op orde is. Hoe je dat formulier per partij invult, staat in de uitleg over het UEA invullen zonder fouten.
Houd er ook rekening mee dat de steunende partij vaak zelf bewijsstukken moet aanleveren in de gunningsfase, zoals een Gedragsverklaring Aanbesteden en een uittreksel uit het handelsregister. Reken dat mee in je planning, want je bent dan afhankelijk van de administratie van een ander bedrijf.
Waar het in de praktijk misgaat
- Timing. De verklaring moet in veel aanbestedingen al bij inschrijving mee. Controleer de indieningseisen, want dit is geen document dat je achteraf nog even aanlevert.
- Bevoegdheid. Laat tekenen door iemand die het concernonderdeel ook echt mag binden. Check dat in het handelsregister of in de statuten, en regel een volmacht als er gezamenlijke bevoegdheid geldt.
- Consistentie. Bedrijfsnamen, KvK-nummers en de omschrijving van de opdracht moeten exact overeenkomen met het UEA en de rest van je inschrijving. Verschillen roepen vragen op en kunnen als onduidelijkheid tegen je werken.
- Reikwijdte. Benoem welk deel van de eisen wordt gedekt. Te algemeen is net zo goed een probleem als te beperkt.
- Actualiteit. Verwijs naar de actuele situatie. Een verklaring die verwijst naar een eerdere aanbesteding of een verouderde groepsstructuur is waardeloos.
Veelgestelde vragen over de concernverklaring
Wat kost een concernverklaring en hoe lang duurt het?
Er zijn geen kosten en er is geen externe doorlooptijd, want je stelt hem zelf op en laat hem binnen je groep ondertekenen. De tijd zit in het interne akkoord, zeker als er hoofdelijke aansprakelijkheid in staat. Begin daar dus vroeg mee.
Hoe lang is een concernverklaring geldig?
Hij hoort bij één aanbesteding en heeft geen zelfstandige geldigheidsduur. Voor elke nieuwe aanbesteding maak je een nieuwe verklaring, met het kenmerk van die procedure erin.
Kan een onderaannemer buiten mijn concern ook zo'n verklaring afgeven?
Ja. Het principe is hetzelfde: het gaat om een beroep op de bekwaamheid van een derde. De aanbestedende dienst gebruikt dan meestal de term beschikbaarheidsverklaring of verklaring beroep op derden in plaats van concernverklaring.
Moet de steunende partij ook een eigen UEA invullen?
Ja, in vrijwel alle gevallen. Reken erop dat die partij ook de bijbehorende bewijsstukken moet kunnen leveren.
Mag ik voor de omzeteis steunen op mijn moederbedrijf zonder dat die iets uitvoert?
Voor financiële eisen mag dat, maar dan mag er hoofdelijke aansprakelijkheid tegenover staan. Voor eisen die over ervaring of vakbekwaamheid gaan, mag het niet: die partij moet het betreffende werk dan zelf uitvoeren.
Wat je nu doet
Ga eerst na of jouw bv zelfstandig aan alle geschiktheidseisen voldoet. Meer over hoe die eisen werken staat in de uitleg over geschiktheidseisen en waarom het MKB erop struikelt. Voldoe je niet en wil je steunen op een moeder-, dochter- of zusterbedrijf, zoek dan in het aanbestedingsdocument op of dat mag, in welke vorm en op welk moment je de verklaring moet indienen.
Werk je met meerdere bv's binnen één groep, maak er dan een vast onderdeel van je inschrijfproces van: een standaardtekst die je per aanbesteding aanpast, een vastgelegde afspraak wie tekent, en de bewijsstukken van de steunende partij die je toch al klaar hebt liggen. Dan is dit een kwestie van invullen in plaats van een intern traject in de week van de deadline.
Zelf een aanbesteding laten uitlezen?
Tender Analysis haalt de eisen, gunningscriteria en risico's uit de documenten en geeft een go/no-go-advies. Je eerste analyse is gratis, zonder creditcard.
Analyseer je eerste aanbesteding gratisWat TenderMaatje uit een dossier haalt Bekijk een voorbeeldanalyse Abonnementen en prijzen
Verder lezen
- UEA invullen zonder fouten: zo voorkom je uitsluitingPraktische uitleg over het invullen van het UEA: de fouten die het vaakst gemaakt worden, verplichte en optionele uitsluitingsgronden, en de ondertekening.
- Gedragsverklaring aanbesteden: wanneer heb je hem nodig?Wanneer moet je een Gedragsverklaring Aanbesteden (GVA) overleggen bij een aanbesteding? Uitleg over aanvragen, geldigheid en wat je invult in het UEA.
- Verklaring betalingsgedrag aanvragenWat is een verklaring betalingsgedrag van de Belastingdienst, wanneer vraagt een aanbestedende dienst hem op en hoe vraag je hem snel en correct aan?
- Contract digitaal ondertekenen na een aanbesteding: zo doe je het juridisch correctEen gewonnen aanbesteding is nog geen afgesloten deal. Ontdek hoe je een overheidscontract juridisch correct digitaal ondertekent, welke handtekeningvorm vereist is en welke fouten je moet vermijden.