Kennisbank · Uitsluitingsgronden

Gedragsverklaring aanbesteden: wanneer heb je hem nodig?

Bijgewerkt 6 augustus 2026 · 7 min lezen

Wanneer moet je een Gedragsverklaring Aanbesteden (GVA) overleggen bij een aanbesteding? Uitleg over aanvragen, geldigheid en wat je invult in het UEA.

Je hebt een Gedragsverklaring Aanbesteden (GVA) nodig zodra de aanbestedende dienst er in de aanbestedingsstukken om vraagt, en dat is bijna altijd pas nadat je als winnaar bent aangewezen. Bij de inschrijving zelf volstaat het Uniform Europees Aanbestedingsdocument, waarin je zelf verklaart dat de verplichte uitsluitingsgronden niet op je van toepassing zijn. De GVA is het bewijsstuk dat die verklaring achteraf onderbouwt.

Twee dingen zijn daarbij het belangrijkst om te onthouden: je vraagt hem aan bij Dienst Justis, en hij is twee jaar geldig. Wie regelmatig inschrijft, doet er verstandig aan een geldige verklaring op de plank te hebben liggen in plaats van hem pas aan te vragen als de aanbestedende dienst erom vraagt.

Wat de Gedragsverklaring Aanbesteden precies is

De GVA is een officiële verklaring van het ministerie van Justitie en Veiligheid, afgegeven door Dienst Justis. De verklaring toont aan dat er over jouw onderneming en de bestuurders geen onherroepelijke veroordelingen bekend zijn voor een aantal ernstige strafbare feiten: deelname aan een criminele organisatie, omkoping, fraude, terroristische misdrijven, witwassen en mensenhandel. Dat zijn precies de feiten die in artikel 2.86 van de Aanbestedingswet 2012 als verplichte uitsluitingsgrond staan.

Naast strafrechtelijke veroordelingen betrekt Justis ook bepaalde beslissingen van de Autoriteit Consument en Markt en de Europese Commissie in de beoordeling, bijvoorbeeld over kartelvorming. De GVA is dus breder dan alleen een strafblad-check.

De verklaring is geen document dat je voor de zekerheid meestuurt. Het is een bewijsmiddel dat een aanbestedende dienst opvraagt om te controleren of jouw verklaring in het UEA klopt.

Wanneer moet je hem aanleveren

Bij de meeste aanbestedingen loopt het zo:

Bij inschrijving vul je het UEA in en verklaar je dat de verplichte uitsluitingsgronden niet op je van toepassing zijn. Je stuurt geen GVA mee.
De aanbestedende dienst beoordeelt de inschrijvingen en wijst een voorlopige winnaar aan.
In de bewijsmiddelenfase vraagt de aanbestedende dienst de winnende partij, en soms ook de nummer twee, om de bewijsstukken te overleggen. Voor de verplichte uitsluitingsgronden is dat de GVA.

In verreweg de meeste procedures heb je dus geen GVA nodig op het moment van inschrijven. De termijn waarbinnen je hem na het verzoek moet aanleveren staat in de aanbestedingsstukken en verschilt per aanbesteding.

Lees de leidraad hier wel goed op na. Sommige aanbestedende diensten, vooral bij nationale en meervoudig onderhandse procedures, vragen de GVA al bij inschrijving. Dat mag, maar het is niet de standaardwerkwijze. Als het gevraagd wordt, staat het expliciet in de paragraaf over uitsluitingsgronden of bewijsmiddelen. Kom je daar niet uit, stel de vraag dan via de nota van inlichtingen, want dan geldt het antwoord voor alle inschrijvers.

Hoe vraag je een GVA aan bij Justis

Je vraagt de verklaring aan bij Dienst Justis, de screeningsautoriteit van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Dat gaat via het aanvraagformulier voor de Gedragsverklaring Aanbesteden op justis.nl.

Voor de aanvraag heb je in elk geval nodig:

de gegevens van de onderneming zoals die in het handelsregister staan, inclusief KvK-nummer;
een recent uittreksel uit het handelsregister van de KvK;
de gegevens van de bestuurders die volgens dat uittreksel bevoegd zijn;
een ondertekening door een bevoegd vertegenwoordiger.

Justis brengt voor de behandeling van de aanvraag een vast tarief in rekening. Het actuele bedrag en de actuele beslistermijn staan op de aanvraagpagina van Justis zelf, omdat beide van tijd tot tijd wijzigen.

Reken er niet op dat je de verklaring binnen een paar dagen in huis hebt. Vraag hem daarom aan zodra je verwacht een opdracht te winnen, en niet pas op het moment dat de aanbestedende dienst hem opvraagt. Wie meerdere keren per jaar inschrijft, houdt gewoon permanent een geldige GVA in de kast.

Hoe lang is een GVA geldig

Een Gedragsverklaring Aanbesteden is twee jaar geldig, gerekend vanaf de datum van afgifte die op het document staat. Dat is dus niet twee jaar vanaf je inschrijving.

Plan daar niet te scherp op. Verloopt je verklaring binnen enkele maanden en zit je midden in een procedure waarvan je de gunning verwacht, vraag dan alvast een nieuwe aan. Een verlopen GVA levert precies op het verkeerde moment vertraging op, namelijk als de aanbestedende dienst je een korte termijn geeft om de bewijsstukken aan te leveren.

GVA, VOG en uittreksel: welk document waarvoor

Deze documenten worden vaak door elkaar gehaald. Ze komen van verschillende instanties en bewijzen verschillende dingen.

Document	Wat het aantoont	Afgegeven door
Gedragsverklaring Aanbesteden	Geen veroordelingen voor de verplichte uitsluitingsgronden	Dienst Justis
VOG voor rechtspersonen	Geen bezwaar tegen een organisatie voor een bepaald doel, breder dan aanbesteden	Dienst Justis
Verklaring betalingsgedrag	Dat je je fiscale betalingsverplichtingen nakomt	Belastingdienst
Uittreksel handelsregister	Inschrijving, tenaamstelling en tekenbevoegdheid	KvK

Een VOG voor rechtspersonen is dus geen vervanging van een GVA. Vraagt de aanbestedende dienst om een GVA, lever dan een GVA. Meer over het fiscale bewijsstuk lees je in de uitleg over de verklaring betalingsgedrag van de Belastingdienst.

Voor wie moet de verklaring gelden

De GVA wordt afgegeven op naam van de rechtspersoon, maar de screening raakt ook de bestuurders. Bij een bestuurswisseling of een overname sluit een eerder afgegeven verklaring dus niet meer aan op de actuele situatie. Aanbestedende diensten kijken daar wisselend streng naar, maar wees erop bedacht en vraag na een wisseling in het bestuur liever een nieuwe verklaring aan.

Schrijf je in met een combinatie, of doe je een beroep op de bekwaamheid van een derde? Dan geldt de eis in beginsel voor iedere partij die zich op eigen geschiktheid beroept, dus ook voor de onderaannemer van wie je referenties of capaciteit gebruikt. De aanbestedingsstukken bepalen of alle combinanten bewijsstukken moeten leveren of alleen de penvoerder. Steun je op een ander bedrijf uit je eigen groep, kijk dan ook naar de concernverklaring en wanneer die nodig is.

Wat als er wel een veroordeling is

Een veroordeling die onder de verplichte uitsluitingsgronden valt, betekent niet automatisch dat je bent uitgesloten. De Aanbestedingswet 2012 kent het zelfreinigend vermogen: je kunt aantonen dat je maatregelen hebt genomen om herhaling te voorkomen, bijvoorbeeld door de betrokken personen te vervangen, een compliance-programma in te richten, mee te werken aan het onderzoek en de schade te vergoeden. De aanbestedende dienst moet die maatregelen beoordelen voordat hij definitief tot uitsluiting besluit.

Dit is specialistisch werk. Schakel juridisch advies in voordat je hier iets over verklaart in het UEA, want een onhandige formulering werkt tegen je in een fase waarin je nauwelijks kunt bijsturen.

Veelgestelde vragen over de GVA

Heb je een GVA nodig om te mogen inschrijven?

Meestal niet. Je verklaart in het UEA dat de verplichte uitsluitingsgronden niet op je van toepassing zijn, en pas de winnaar levert de GVA aan. Alleen als de leidraad de verklaring uitdrukkelijk bij inschrijving vraagt, moet je hem meesturen.

Kun je één GVA voor meerdere aanbestedingen gebruiken?

Ja. De verklaring is niet gekoppeld aan één procedure, dus zolang hij op het moment van aanleveren binnen de twee jaar valt, kun je hem bij meerdere aanbestedingen indienen.

Wat kost een GVA?

Justis rekent een vast tarief per aanvraag. Kijk voor het actuele bedrag op justis.nl, want tarieven worden periodiek bijgesteld.

Hoe lang duurt het voordat je hem hebt?

Justis noemt op de aanvraagpagina een beslistermijn. Ga uit van weken en niet van dagen, en houd er rekening mee dat de termijn langer kan uitvallen als er iets te beoordelen valt.

Wat als je de GVA niet op tijd kunt aanleveren?

Meld dat direct en onderbouwd bij de aanbestedende dienst, met de datum van je aanvraag bij Justis. Sommige diensten geven uitstel als de aanvraag aantoonbaar loopt, maar dat is geen recht. Kun je het bewijsstuk niet leveren, dan kan de opdracht aan de volgende inschrijver worden gegund.

Wat je nu doet

Zoek in de aanbesteding waarop je inschrijft de paragraaf over uitsluitingsgronden en bewijsmiddelen op. Staat er dat de GVA pas na de voorlopige gunning wordt opgevraagd, dan hoef je nu niets anders te doen dan het UEA naar waarheid invullen. Verwacht je op korte termijn te winnen en heb je geen geldige verklaring, vraag hem dan meteen aan bij Justis. Kijk daarnaast op je huidige verklaring wanneer de twee jaar afloopt en zet die datum in je agenda, samen met de andere terugkerende documenten uit de tien eisen die in bijna elke aanbesteding terugkomen.

Zelf een aanbesteding laten uitlezen?

Tender Analysis haalt de eisen, gunningscriteria en risico's uit de documenten en geeft een go/no-go-advies. Je eerste analyse is gratis, zonder creditcard.

Analyseer je eerste aanbesteding gratis

Wat TenderMaatje uit een dossier haalt Bekijk een voorbeeldanalyse Abonnementen en prijzen

Verder lezen

Verklaring betalingsgedrag aanvragenWat is een verklaring betalingsgedrag van de Belastingdienst, wanneer vraagt een aanbestedende dienst hem op en hoe vraag je hem snel en correct aan?
UEA invullen zonder fouten: zo voorkom je uitsluitingPraktische uitleg over het invullen van het UEA: de fouten die het vaakst gemaakt worden, verplichte en optionele uitsluitingsgronden, en de ondertekening.
Welke certificaten vragen aanbestedende diensten het vaakst?Overzicht van de meest gevraagde certificaten bij aanbestedingen: ISO 9001, VCA, ISO 27001 en meer. Wat betekenen ze en wat als je ze niet hebt?
Geschiktheidseisen voor aanbesteding toetsenGeschiktheidseisen voor aanbesteding toetsen? Zie vooraf of uw bedrijf voldoet, voorkom uitsluiting en beslis met bewijs of inschrijven zinvol is voor u.