Kennisbank · Gunningsbeslissing en rechtsbescherming

Bezwaar maken tegen een gunningsbeslissing: heeft het zin?

Bijgewerkt 6 augustus 2026 · 9 min lezen

Bezwaar maken heeft alleen zin bij concrete gebreken in de motivering of de beoordeling. Wanneer het loont, en wanneer je het beter kunt laten.

Bezwaar maken heeft zin als je een concreet, aanwijsbaar gebrek kunt aantonen in de gunningsbeslissing of in de procedure daarvóór. Denk aan een motivering die feitelijk niet klopt, een beoordeling die afwijkt van de aangekondigde criteria, of aanwijzingen dat de winnaar niet aan de eisen voldoet. Teleurstelling over een tweede plaats is geen grond. De aanbestedende dienst hoeft niet aan te tonen dat de winnaar beter was dan jij, alleen dat de procedure eerlijk en volgens de eigen spelregels is verlopen.

En het moet snel. Bij een Europese aanbesteding heb je ten minste 20 kalenderdagen vanaf de dag na verzending van de gunningsbeslissing, en daarna verandert je positie ingrijpend.

Eerst dit: de Alcatel-termijn

Na de gunningsbeslissing moet de aanbestedende dienst een opschortende termijn aanhouden voordat de overeenkomst wordt gesloten. Die heet de Alcatel-termijn of standstill-termijn en duurt bij Europese aanbestedingen ten minste 20 kalenderdagen, gerekend vanaf de dag na de verzenddatum van de mededeling. Dat staat in artikel 2.127 van de Aanbestedingswet 2012. Een aanbestedende dienst mag een langere termijn aanhouden; wat er in de gunningsbrief staat, is leidend.

Controleer meteen bij ontvangst drie dingen:

• Wat is de verzenddatum en dus de exacte einddatum van de opschortende termijn?
• Staat er een onderbouwing bij waarom jij niet hebt gewonnen, en niet alleen een eindscore?
• Zijn de scores per subcriterium inzichtelijk gemaakt?

Ontbreekt die onderbouwing of is die niet te volgen, dan heb je al een eerste aanknopingspunt. Hoe je die alsnog loskrijgt, staat in zo vraag je de motivering op. Hoe de termijn precies loopt, staat in de Alcatel-termijn en wat je ermee kunt.

Let op: een verzoek om nadere motivering, een klacht bij een klachtenmeldpunt van de aanbestedende dienst of een klacht bij de Commissie van Aanbestedingsexperts schort deze termijn niet automatisch op. Alleen een schriftelijke verlenging door de aanbestedende dienst doet dat, of een tijdig aanhangig gemaakt kort geding.

Wanneer bezwaar kansrijk is en wanneer niet

De motivering klopt niet met de feiten

Schrijft de aanbestedende dienst dat je op een punt tekortschoot, terwijl je met je eigen inschrijvingsdocument kunt aanwijzen dat dat punt wél was ingevuld en onderbouwd? Dan is er een discrepantie die je hard kunt maken. Dit is het sterkste type bezwaar, omdat het niet over smaak gaat maar over feiten.

De beoordelingsmethodiek is niet toegepast zoals aangekondigd

In de aanbestedingsstukken staat vaak precies hoe scores worden opgebouwd: welke subcriteria meetellen, hoe zwaar ze wegen en wat een goede van een matige score onderscheidt. Vertelt de motivering een ander verhaal dan wat vooraf is gepubliceerd, dan is dat een serieus punt. Hetzelfde geldt als er een criterium is meegewogen dat nergens in de stukken of de nota van inlichtingen stond.

Er zijn aanwijzingen van een abnormaal lage inschrijving

Als de winnende prijs zo laag is dat je twijfelt of die reëel kan zijn, mag je daar vragen over stellen. De aanbestedende dienst is bij een inschrijving die abnormaal laag lijkt verplicht om de inschrijver eerst schriftelijk om een toelichting te vragen voordat hij die terzijde legt. Heeft hij dat niet gedaan terwijl daar aanleiding voor was, dan is dat een gebrek in de procedure.

Er is een uitsluitingsgrond over het hoofd gezien

Heb je concrete, verifieerbare informatie dat de winnende partij een verplichte uitsluitingsgrond had moeten treffen, zoals een onherroepelijke veroordeling voor bepaalde delicten, dan is dat zwaarwegend. Die gronden staan in artikel 2.86 van de Aanbestedingswet 2012. Bij de facultatieve gronden uit artikel 2.87 ligt het genuanceerder: daar heeft de aanbestedende dienst beleidsruimte en kunnen gronden per aanbesteding zijn uitgesloten. Een vermoeden is hier niet genoeg; je moet iets kunnen laten zien.

Er is een procedurefout gemaakt

Denk aan het aanpassen van eisen na de inschrijftermijn, ongelijke behandeling doordat de een wel en de ander geen gelegenheid kreeg om iets te verduidelijken, of een verificatiegesprek dat alsnog als beoordelingsronde werd gebruikt zonder dat dat was aangekondigd. Wat daar wel en niet mag, staat in het verificatiegesprek na voorlopige gunning.

Wanneer je het beter kunt laten

• Je bent het niet eens met de score, zonder harde onderbouwing. Een beoordelingscommissie heeft binnen de aangekondigde criteria beoordelingsvrijheid, en de rechter zet zijn oordeel niet in de plaats van dat van de commissie. Is de motivering inhoudelijk te volgen, ook al vind je hem streng, dan is de kans klein.
• Je hebt zelf een fout gemaakt. Een ontbrekend document, een verkeerd formulier of een gemiste eis is een risico dat bij jou lag. Zie het UEA invullen zonder fouten voor de fouten die het vaakst tot uitsluiting leiden.
• Je had het eerder moeten melden. Was een eis al bij publicatie onduidelijk of onredelijk, dan had je dat in de vragenronde moeten aankaarten. Wie pas na de gunning klaagt over iets wat hij eerder zag, verspeelt in de regel het recht om erover te klagen.
• Je wilt vooral vertragen. Bezwaar zonder inhoudelijke grond is kansloos en schaadt je positie bij die aanbestedende dienst voor de volgende keer.

Wat het kost en wat je riskeert

Een kort geding kost griffierecht en advocaatkosten, en de verliezende partij wordt meestal in de proceskosten van de tegenpartij veroordeeld. De hoogte hangt af van het soort zaak en van je advocaat; de actuele griffierechttarieven publiceert de Rechtspraak. Vraag je advocaat om een totaalinschatting vóórdat je begint, en zet die naast de waarde van de opdracht en de kans van slagen.

Reken ook de tijd mee. Een kort geding vergt in korte tijd veel aandacht van dezelfde mensen die je nodig hebt om de volgende aanbesteding te winnen.

Hoe je het aanpakt, stap voor stap

1. Reken de einddatum uit van de opschortende termijn en zet een interne deadline vijf dagen eerder.
2. Vraag schriftelijk om aanvullende motivering bij de contactpersoon uit de aanbestedingsstukken. Vraag concreet naar de scorekaart, de vergelijking met de winnaar per subcriterium en de beoordelaarsopmerkingen. Doe dit in de eerste dagen, niet in de laatste.
3. Leg het antwoord naast je eigen inschrijving en markeer elke opmerking die je niet kunt terugvinden in je eigen tekst.
4. Overweeg de klachtroute als er tijd voor is. Veel aanbestedende diensten hebben een klachtenmeldpunt; dat kan snel iets rechtzetten zonder procedure. Onthoud dat de termijn intussen doorloopt.
5. Schakel een advocaat in zodra je een concreet gebrek ziet. Een aanbestedingsadvocaat kan binnen een dag inschatten of je zaak kans maakt, en dat oordeel bespaart je vaak meer dan het kost.
6. Dagvaard op tijd. Wil je de gunning tegenhouden, dan moet het kort geding vóór het einde van de opschortende termijn aanhangig zijn gemaakt. Een dagvaarding moet door een deurwaarder worden betekend, en dat kost dagen.

Wat er gebeurt als de termijn verstrijkt

Zodra de overeenkomst is getekend, kun je de gunning in de regel niet meer terugdraaien. Vernietiging van de overeenkomst kan alleen in een beperkt aantal gevallen, bijvoorbeeld als er ten onrechte geen aankondiging is gedaan of als de opschortende termijn is geschonden. Daarvoor gelden bovendien korte vervaltermijnen: 30 kalenderdagen na de mededeling van het sluiten van de overeenkomst, en in elk geval uiterlijk zes maanden na het sluiten ervan. Dit staat in artikel 4.15 van de Aanbestedingswet 2012.

In alle andere gevallen blijft alleen een vordering tot schadevergoeding over. Je moet dan aantonen dat de aanbestedende dienst onrechtmatig heeft gehandeld én dat jij zonder die fout de opdracht had gekregen. Dat tweede is in de praktijk het lastigst, zeker als je niet als tweede was geëindigd.

Wat je nodig hebt om een zaak te kunnen maken

• De volledige gunningsbeslissing met motivering en de datum van verzending
• Je eigen inschrijving, zodat je elke claim met je eigen document kunt onderbouwen
• De aanbestedingsstukken met de beoordelingsmethodiek en de gunningscriteria
• Alle nota's van inlichtingen, want daarin staat vaak de uitleg waar het geschil over gaat
• De correspondentie tijdens de procedure, inclusief je eigen vragen en de antwoorden

Zonder deze stukken is elk bezwaar giswerk. Mét deze stukken kun je binnen een dag beoordelen of er echt iets mis is, of dat je gewoon een sterkere concurrent tegenkwam.

Veelgestelde vragen

Is bezwaar maken hetzelfde als een kort geding?

Nee. Bezwaar begint met een schriftelijk verzoek om uitleg of een klacht bij de aanbestedende dienst. Een kort geding bij de voorzieningenrechter is de formele stap die de gunning daadwerkelijk kan tegenhouden.

Kan ik zelf een kort geding starten?

In de praktijk niet verstandig. Aanbestedingszaken kennen eigen spelregels, korte termijnen en een specifieke bewijslast, en de dagvaarding moet worden betekend. Schakel een advocaat met ervaring in aanbestedingsrecht in.

Schaadt bezwaar maken mijn relatie met de opdrachtgever?

Een goed onderbouwd bezwaar tegen een aanwijsbare fout is normaal en wordt zelden persoonlijk opgevat. Een bezwaar zonder grond, alleen om te vertragen, wel.

Hoeveel kans maakt een kort geding?

Dat hangt volledig af van de grond. Aantoonbare feitelijke fouten en afwijkingen van de aangekondigde methodiek maken de meeste kans. Een verschil van inzicht over een kwaliteitsscore vrijwel niet.

Kan ik ook bezwaar maken bij een onderhandse gunning?

De wettelijke opschortende termijn van 20 dagen geldt daar niet. Kijk in de offerteaanvraag of er een wachttijd is afgesproken en vraag er anders direct om bij de afwijzing.

Wat je nu moet doen

Zoek vandaag de verzenddatum in je gunningsbrief op en reken de einddatum van de opschortende termijn uit. Vraag binnen twee tot vier dagen schriftelijk om een volledige motivering met scorekaart als die ontbreekt, en leg het antwoord naast je eigen inschrijving. Zie je een concrete discrepantie, een afwijking van de aangekondigde methodiek of een gegronde reden tot twijfel over de winnaar, bel dan in dezelfde week een aanbestedingsadvocaat. Zie je die niet, steek je energie dan in de volgende inschrijving en gebruik de motivering om die scherper te maken.

← Alle artikelen