Kennisbank · Gunningsbeslissing en rechtsbescherming

Alcatel-termijn: wat is het en wat kun je er nog mee doen?

Bijgewerkt 6 augustus 2026 · 8 min lezen

De Alcatel-termijn duurt ten minste 20 kalenderdagen na verzending van de gunningsbeslissing. Lees wat je in die dagen kunt doen en wat erna nog kan.

De Alcatel-termijn is de wachttijd tussen de bekendmaking van de gunningsbeslissing en het moment waarop de aanbestedende dienst de overeenkomst met de winnaar mag tekenen. Bij een Europese aanbesteding duurt die termijn ten minste 20 kalenderdagen, gerekend vanaf de dag na de datum waarop de gunningsbeslissing is verzonden. Dat staat in artikel 2.127 van de Aanbestedingswet 2012. In die 20 dagen kun je als afgewezen inschrijver om een nadere motivering vragen en, als daar reden voor is, een kort geding starten om de gunning tegen te houden.

De termijn heet ook wel de opschortende termijn of standstill-termijn. Andere naam, zelfde ding. Wat je nu vooral moet weten: de klok loopt al, en hij loopt niet vanzelf langer.

Hoe lang duurt de Alcatel-termijn precies

De wet noemt een minimum, geen vast getal. Een aanbestedende dienst mag een langere termijn aanhouden en doet dat soms ook. De exacte termijn en de exacte einddatum horen in de gunningsbrief te staan, want de wet verplicht de aanbestedende dienst om die termijn in de mededeling nauwkeurig te omschrijven.

Drie dingen gaan hier het vaakst mis.

• Je telt vanaf de verkeerde dag. De termijn begint op de dag na de verzenddatum van de mededeling, niet op de dag dat jij hem opent. Ligt de brief drie dagen in je inbox, dan ben je drie dagen kwijt.
• Je rekent met werkdagen. Het zijn kalenderdagen. Weekenden en feestdagen tellen gewoon mee.
• Je gaat uit van 20 dagen terwijl er iets anders staat. Lees de gunningsbrief op dit punt letterlijk voor.

Kalenderdagen betekent ook dat het einde van de termijn op een zaterdag of in een vakantieweek kan vallen. Plan daar omheen, want een dagvaarding laten betekenen kost tijd die je op zo'n dag niet meer hebt.

Waarom heet het een Alcatel-termijn

De naam komt van het Alcatel-arrest van het Europese Hof van Justitie uit 1999. Het Hof oordeelde dat een verliezende inschrijver de beslissing om aan een ander te gunnen moet kunnen laten toetsen vóórdat het contract er ligt. Zonder wachttijd zou een aanbestedende dienst de beslissing meteen kunnen bezegelen en zou rechtsbescherming in de praktijk niets voorstellen. Die wachttijd is later in Europese richtlijnen en vervolgens in de Aanbestedingswet 2012 vastgelegd.

Nederland is daarbij strenger dan Europa minimaal eist: de Europese regels laten een kortere standstill toe dan de 20 dagen die in de Nederlandse wet staan. De volledige tekst van de Aanbestedingswet 2012 staat op wetten.overheid.nl.

Wat je in die 20 dagen kunt doen

Zolang de termijn loopt, mag de overeenkomst met de winnaar niet worden gesloten. Dat venster gebruik je zo:

1. Dag 1 en 2: lees en dateer. Noteer de verzenddatum, reken de einddatum uit en zet die in je agenda. Lees de motivering en leg die naast je eigen inschrijving.
2. Dag 2 tot 4: stel je vervolgvragen. Vraag schriftelijk om de onderbouwing die ontbreekt. Hoe je dat zo formuleert dat je een bruikbaar antwoord krijgt, staat in zo vraag je een bruikbare motivering op.
3. Dag 4 tot 8: beoordeel of er een grond is. Zie je een concrete fout, of ben je vooral teleurgesteld? Het verschil bepaalt alles. In bezwaar maken tegen een gunningsbeslissing staat wanneer bezwaar kansrijk is en wanneer niet.
4. Vanaf dag 8: schakel een advocaat in als je serieus overweegt te procederen. Een dagvaarding opstellen, laten betekenen en een zittingsdatum krijgen kost dagen, niet uren.
5. Vóór de einddatum: dagvaarden. Wil je de gunning tegenhouden, dan moet het kort geding vóór het verstrijken van de termijn aanhangig zijn.

Belangrijk: het opvragen van een nadere motivering verlengt de termijn niet. Ook een klacht bij een klachtenmeldpunt van de aanbestedende dienst of bij de Commissie van Aanbestedingsexperts schort de termijn niet automatisch op. Wil je meer tijd, dan moet je daar expliciet om vragen en moet de aanbestedende dienst daar schriftelijk mee instemmen. Een mondelinge toezegging is te weinig.

Wat er gebeurt als je een kort geding start

In de aanbestedingsstukken staat vrijwel altijd dat de aanbestedende dienst de overeenkomst niet sluit zolang een tijdig aanhangig gemaakt kort geding loopt. Dat is de reden dat de dagvaarding binnen de termijn betekend moet zijn en niet alleen opgesteld.

Een kort geding gaat over de vraag of de procedure en de beoordeling volgens de eigen regels van de aanbesteding zijn verlopen. De voorzieningenrechter zet zijn eigen oordeel niet in de plaats van dat van de beoordelingscommissie. Er moet dus een aanwijsbare fout liggen: een criterium dat anders is toegepast dan aangekondigd, een rekenfout, een eis die verkeerd is uitgelegd, of ongelijke behandeling van inschrijvers.

Houd rekening met de kosten. Je betaalt griffierecht en advocaatkosten, en de verliezende partij wordt meestal in de proceskosten veroordeeld. De actuele griffierechttarieven publiceert de Rechtspraak; vraag je advocaat om een inschatting van het totaal voordat je begint.

Wat er gebeurt als je niets doet

Loopt de termijn af zonder dat je actie hebt ondernomen, dan mag de overeenkomst worden getekend. Vanaf dat moment verandert je positie fundamenteel.

• De gunning zelf terugdraaien kan bijna niet meer. Een gesloten overeenkomst is alleen in een paar specifieke gevallen vernietigbaar, bijvoorbeeld als er helemaal geen aankondiging is gedaan terwijl dat wel moest, of als de opschortende termijn is geschonden. Daarvoor geldt bovendien een korte vervaltermijn: 30 kalenderdagen na de mededeling van het sluiten van de overeenkomst, en in elk geval uiterlijk zes maanden na het sluiten ervan. Dit staat in artikel 4.15 van de Aanbestedingswet 2012.
• In alle andere gevallen blijft alleen schadevergoeding over. Je moet dan aantonen dat de aanbestedende dienst onrechtmatig heeft gehandeld én dat jij de opdracht zonder die fout had gekregen. Dat laatste is in de praktijk het lastigste deel.

Kortom: na de Alcatel-termijn win je hooguit geld terug, niet de opdracht.

Wanneer geldt de termijn van 20 dagen niet

Niet elke aanbesteding kent dezelfde opschortende termijn.

• Onder de Europese drempelwaarden. Bij enkelvoudig of meervoudig onderhandse gunning geldt de wettelijke termijn van 20 dagen niet. Veel aanbestedende diensten hanteren daar vrijwillig wel een wachttijd; die staat dan in de offerteaanvraag of de uitnodiging. Staat er niets, vraag er dan meteen naar bij de afwijzing.
• Nadere opdrachten binnen een raamovereenkomst of een dynamisch aankoopsysteem. Ook hier kan een afwijkende aanpak gelden.
• Bij percelen. De termijn hoort per gunningsbeslissing te lopen. Schrijf je op meerdere percelen in en verlies je er twee, controleer dan of het om één brief met één datum gaat of om meerdere.

Welke procedurevorm er speelt, bepaalt dus mede wat je rechten zijn. Het verschil tussen die vormen staat in openbaar, niet-openbaar of onderhands aanbesteden.

Wanneer heb je echt een advocaat nodig

Voor het opvragen van een nadere motivering heb je geen advocaat nodig. Dat doe je zelf, en dat werkt vaak beter, omdat je je eigen inschrijving het beste kent.

Een advocaat met ervaring in aanbestedingsrecht is wel nodig zodra je overweegt om te dagvaarden. Een kort geding in aanbestedingszaken kent eigen spelregels, korte termijnen en een specifieke bewijslast, en een dagvaarding moet door een deurwaarder worden betekend. Neem dat contact op in de eerste week van de termijn, niet in de laatste. Een advocaat kan dan nog beoordelen of je zaak kans maakt en je behoeden voor een procedure die je gaat verliezen.

Dit artikel legt de termijn en de stappen uit. Het is geen juridisch advies over jouw specifieke zaak.

Veelgestelde vragen

Gaat de Alcatel-termijn in op de dag van verzending of van ontvangst?

Op de dag na verzending. De verzenddatum van de mededeling is bepalend, niet het moment waarop jij hem leest.

Zijn het werkdagen of kalenderdagen?

Kalenderdagen. Weekenden en feestdagen tellen mee.

Verlengt een verzoek om nadere motivering de termijn?

Nee. De termijn loopt door terwijl je op antwoord wacht. Alleen de aanbestedende dienst kan de termijn verlengen, en dat moet je schriftelijk bevestigd krijgen.

Kan ik na afloop van de termijn nog iets doen?

Alleen in uitzonderingsgevallen de overeenkomst laten vernietigen, en binnen korte vervaltermijnen. Verder resteert een vordering tot schadevergoeding.

Geldt de termijn ook bij een onderhandse opdracht?

De wettelijke termijn van 20 dagen niet. Kijk in de offerteaanvraag of de aanbestedende dienst zelf een wachttijd heeft afgesproken.

Wat je nu moet doen

Pak de gunningsbrief erbij en zoek twee dingen op: de verzenddatum en het aantal dagen van de opschortende termijn. Reken de einddatum uit, zet die in je agenda en trek er vijf dagen vanaf als interne deadline. Lees daarna de motivering naast je eigen inschrijving en bepaal binnen een paar dagen of je een aanvullende onderbouwing opvraagt. Zie je een concrete fout, bel dan in dezelfde week een aanbestedingsadvocaat. Zie je die niet, gebruik de motivering dan om je volgende inschrijving beter te maken.

← Alle artikelen