Verschil tussen EMVI en BPKV bij aanbestedingen uitgelegd
EMVI is de koepelterm uit de Aanbestedingswet, BPKV is een van de drie varianten. Zo weet je waarop je inschrijving echt wordt beoordeeld.
EMVI en BPKV zijn niet twee namen voor precies hetzelfde. In de Aanbestedingswet 2012 is EMVI (economisch meest voordelige inschrijving) de koepelterm: elke overheidsopdracht wordt gegund aan de economisch meest voordelige inschrijving. BPKV (beste prijs-kwaliteitverhouding) is één van de drie manieren waarop een aanbestedende dienst vaststelt welke inschrijving dat is. In het dagelijks taalgebruik zeggen veel inkopers en inschrijvers nog steeds EMVI als ze BPKV bedoelen, omdat dat vóór 2016 de gangbare betekenis was. Kom je de term EMVI tegen in een leidraad, kijk dan dus niet naar het woord maar naar de weging en de rekenformule die eronder staan.
De drie varianten die de wet noemt
Artikel 2.114 van de Aanbestedingswet 2012 noemt drie manieren om de economisch meest voordelige inschrijving vast te stellen.
| Variant | Waarop wordt gegund | Wat dat voor jou betekent |
|---|---|---|
| Beste prijs-kwaliteitverhouding (BPKV) | prijs en kwaliteitscriteria samen | een hogere prijs kun je goedmaken met een beter plan |
| Laagste kosten op basis van kosteneffectiviteit | de totale kosten over de looptijd, bijvoorbeeld levenscycluskosten | een lage aanschafprijs met hoge gebruikskosten kan alsnog verliezen |
| Laagste prijs | alleen de inschrijfsom | kwaliteit telt niet mee zodra je aan alle eisen voldoet |
Kiest een aanbestedende dienst voor de laagste kosten of de laagste prijs, dan moet zij die keuze volgens dezelfde wetsbepaling motiveren in de aanbestedingsstukken. Voor gunnen op BPKV geldt die motiveringsplicht niet. Dat is de reden dat je BPKV zoveel tegenkomt: het is de variant die geen extra uitleg vraagt.
Waarom je EMVI en BPKV door elkaar hoort
Vóór 1 juli 2016 was EMVI in de praktijk de naam voor "gunnen op prijs én kwaliteit", tegenover "gunnen op laagste prijs" als uitzondering. Bij de wetswijziging die op 1 juli 2016 in werking trad, is de terminologie aangepast en is de term beste prijs-kwaliteitverhouding geïntroduceerd voor die prijs-kwaliteitvariant. EMVI bleef bestaan, maar dan als overkoepelend begrip.
Het gevolg is dat je beide termen nog tegenkomt, soms zelfs in hetzelfde document. Sjablonen, interne handleidingen en oude bestekken worden nu eenmaal niet allemaal bijgewerkt. Praktisch gezien maakt dat weinig uit: staat er EMVI boven een hoofdstuk waarin prijs en kwaliteit allebei punten opleveren, dan gaat het over BPKV.
Wat BPKV in de praktijk betekent
Bij BPKV beoordeelt de aanbestedende dienst je inschrijving op prijs en op een of meer kwaliteitscriteria. Wat er als kwaliteit meetelt, verschilt per aanbesteding. Veelgebruikte criteria zijn:
- Het plan van aanpak of uitvoeringsplan
- Risicobeheersing en beheersmaatregelen
- Duurzaamheid, CO2-reductie of social return
- De kwaliteit van het projectteam, vaak via cv's van kernpersoneel
- Kwaliteit van dienstverlening, bijvoorbeeld reactietijden of klachtafhandeling
Hoe zwaar prijs en kwaliteit meetellen, legt de aanbestedende dienst vooraf vast in de aanbestedingsleidraad of het beschrijvend document. Dat gebeurt meestal in een percentage of een puntenverdeling, bijvoorbeeld 40 punten voor prijs en 60 punten voor kwaliteit. Die verhouding verschilt per aanbesteding en er is geen wettelijke norm voor. Zoek hem daarom altijd op in de stukken voordat je begint met schrijven, want hij bepaalt waar je tijd het meeste oplevert.
Twee manieren om prijs en kwaliteit te verrekenen
Om prijs en kwaliteit met elkaar te kunnen vergelijken is een rekenmethode nodig. Twee modellen kom je het vaakst tegen.
| Puntenmodel | Gunnen op waarde | |
|---|---|---|
| Hoe het werkt | prijs en kwaliteit krijgen elk punten, die worden opgeteld | de kwaliteitsscore wordt omgerekend naar een fictieve korting op je prijs |
| Wie wint | de hoogste totaalscore | de laagste fictieve prijs |
| Voordeel | de weging is direct af te lezen | je ziet meteen wat kwaliteit in euro's waard is |
| Nadeel | wat een punt in euro's waard is, moet je zelf uitrekenen | je concurreert uiteindelijk toch op een prijs |
Bij gunnen op waarde staat in de stukken hoeveel fictieve korting er maximaal te verdienen is. Is dat bedrag klein ten opzichte van de opdrachtwaarde, dan weegt prijs in de praktijk zwaar, hoe kwalitatief het model ook oogt. Hoe je dat doorrekent, staat stap voor stap in het artikel over waarom je met de laagste prijs toch kunt verliezen.
Waar je op moet letten als MKB-inschrijver
Check de weging voordat je uren in je plan van aanpak steekt. Is prijs 70 van de 100 punten, dan heeft een uitstekend kwaliteitsplan minder effect dan je hoopt. Andersom kun je bij een zware kwaliteitsweging een hogere prijs compenseren met een sterk plan.
Lees de beoordelingsschaal. Vaak wordt gewerkt met kwalificaties als onvoldoende, voldoende, goed en uitstekend, die daarna worden omgezet naar punten. Zoek op wat er in de stukken staat over wat je moet aantonen om in de hoogste categorie te vallen, en schrijf daar gericht naartoe.
Let op relatieve prijsformules. Bij veel BPKV-aanbestedingen hangt je prijsscore af van de laagste inschrijving, niet van een vaste norm. Wat dat met je prijsstrategie doet, staat in het artikel over relatieve beoordeling van prijs.
Vraag door bij onduidelijkheid. Snap je niet hoe de fictieve korting wordt berekend of hoe zwaar een subcriterium meetelt, stel dan een vraag via de nota van inlichtingen. De antwoorden gelden voor alle inschrijvers en horen bij de aanbestedingsstukken. Na sluiting van de vragentermijn kun je dit niet meer rechtzetten.
Veelgestelde vragen
Is EMVI afgeschaft?
Nee. EMVI staat nog gewoon in de Aanbestedingswet 2012, maar als overkoepelend begrip. Wat is verdwenen, is het gebruik van EMVI als naam voor specifiek de prijs-kwaliteitvariant. Daar heet het nu BPKV.
Mag een aanbestedende dienst nog op laagste prijs gunnen?
Ja, dat mag. Wel moet zij die keuze motiveren in de aanbestedingsstukken. Zie je alleen een prijsformule en geen kwaliteitscriteria, zoek dan naar die motivering. Ontbreekt hij, dan is dat een legitieme vraag voor de nota van inlichtingen.
Staat de weging tussen prijs en kwaliteit vooraf vast?
Ja. De aanbestedende dienst maakt de gunningscriteria en hun weging vooraf bekend in de aanbestedingsstukken. Tussentijds schuiven met die weging verhoudt zich slecht tot het transparantie- en gelijkheidsbeginsel, omdat inschrijvers hun aanbieding erop hebben afgestemd.
Wat als het document EMVI zegt maar de formule alleen naar prijs kijkt?
Dan is de term de vergissing, niet de formule. De rekenmethode in de stukken bepaalt wat er gebeurt. Twijfel je, laat het dan bevestigen via de nota van inlichtingen, zodat het antwoord voor iedereen geldt.
Waar het op neerkomt
Laat je niet in de war brengen door de term. Zoek in de aanbestedingsstukken drie dingen op: welke gunningscriteria er zijn, hoe zwaar ze wegen, en met welke formule prijs en kwaliteit worden verrekend. Die drie bepalen samen je kansen, ongeacht of er EMVI of BPKV boven staat.
Zelf een aanbesteding laten uitlezen?
Tender Analysis haalt de eisen, gunningscriteria en risico's uit de documenten en geeft een go/no-go-advies. Je eerste analyse is gratis, zonder creditcard.
Analyseer je eerste aanbesteding gratisWat TenderMaatje uit een dossier haalt Bekijk een voorbeeldanalyse Abonnementen en prijzen
Verder lezen
- Waarom je met de laagste prijs toch een aanbesteding verliestMet een rekenvoorbeeld: hoe een gunningsformule prijs en kwaliteit optelt, en waarom de goedkoopste inschrijving vaak niet de winnende is.
- Plan van aanpak aanbesteding: zo scoor je op kwaliteitWat is een plan van aanpak bij een aanbesteding en hoe zorg je dat je hoog scoort? Praktische opbouw, valkuilen en tips voor MKB-inschrijvers.
- Relatieve beoordeling van prijs bij aanbestedingenBij relatieve beoordeling hangt je score af van de prijzen van concurrenten. Met rekenvoorbeelden: hoe de formules werken en wat het risico is.
- VOG Verklaring bij Aanbestedingen: Dit Moet Je Weten over de GVAZoek je naar de VOG verklaring voor aanbestedingen? Die heet nu de Gedragsverklaring Aanbesteden (GVA). Ontdek wat er veranderd is, wanneer je hem nodig hebt en hoe je hem aanvraagt.